Rutger Kopland overleden

“De tijdelijkheid van je bestaan in het grote geheel der nietigheid”

Zaterdagmiddag 14 juli waren het nog geruchten, maar zaterdagavond werden ze bewaarheid: Rutger Kopland is gestorven. In zijn woonplaats Glimmen stierf de 77-jarige dichter de woensdag ervoor. 
Ik heb Kopland – het pseudoniem van Rutger Hendrik (Rudi) van den Hoofdakker – in 2009 geïnterviewd en gefotografeerd voor mijn boek ‘Over nachttreinen en zilveren lepels - Bekende Groningers en hun favoriete boeken’...

Het was een bijzonder gesprek. De man was door zijn auto-ongeluk zichtbaar oud geworden voor zijn leeftijd. Maar zo fragiel hij er uit zag, zo scherp waren zijn antwoorden. Ondanks dat zijn korte termijngeheugen een flinke klap gekregen had. Zijn stem klonk monotoon, met zo nu en dan een korte pauze, alsof hij niet zeker wist of hij hetzelfde niet al eerder had gezegd.


Ook tijdens mijn interview met hem had hij het weer over de dood. 
Een thema dat Kopland als geen ander onder woorden wist te brengen. Een fragment uit het interview:


Dood en liefde die ten onder gaan zijn twee belangrijk thema’s in de gedichten van Achterberg (Koplands favoriete dichter). Hoe sta jij daar als persoon, maar ook als dichter tegenover? Waarop ligt de nadruk in jouw gedichten?
“Ik weet niet precies wat mijn thema’s zijn. Vergankelijkheid misschien. De tijdelijkheid van je bestaan in het grote geheel der nietigheid. In mijn laatste bundel ‘Toen ik dit zag’ uit 2008 schrijf ik een gedicht over een boom die pal voor het raam van deze studeerkamer stond. De boom ging dood en kon ieder moment omvallen. Vanwege dit gevaar heb ik hem weg laten halen. Het vreemde is: ik heb ontelbare keren tegen deze boom aangekeken en nu die weg is, lijkt het wel alsof de boom er nooit heeft gestaan. Het uitzicht zonder is voor mij nu even vanzelfsprekend als voorheen. Je ziet ‘m alleen nog maar als je eraan denkt. Gek eigenlijk. Zo’n stuk natuur is groot en dik en toch... Die vergankelijkheid is een element dat denk ik vaker een rol speelt in mijn gedichten.
Ook de tijdelijkheid van het bestaan is een thema dat me bezighoudt, zeker de laatste tijd. Vroeger beleefde je het leven alsof het nooit ophoudt. Naarmate je ouder wordt verandert dat. Je bent een tijdje op deze aarde en dan ben je weer weg. Hoe dan ook, het is moeilijk om zelf iets over de thema’s in je eigen gedichten te vinden. Bovendien: zo’n navelstaarder ben ik niet.”

Exit Kopland. Maar geen afsluitende dichtregels hier ter nagedachtenis aan deze dichter. En al zeker niet het gedicht ‘Jonge sla’, dat hij als gedicht lief had, maar tegelijkertijd zo verguisde omdat het zo vaak werd én nog steeds wordt aangehaald.